Mest en compost veredelen met lavameel: de kringloop van stal naar land

In het kort

• Lavameel meng je door drijfmest (30 kg per m³), vaste mest (25 kg per m³) en compost (10 kg per m³).
• De mineralen en sporenelementen gaan zo met de mest mee het land op, zonder aparte strooironde.
• Ons lavameel staat op de FiBL-lijst, in de categorie bodemhulpstoffen en toevoegingen voor mest, gier, compost en biogas.

Mest is de schakel tussen stal en land. Via de mest gaat een deel van wat je dieren eten terug naar het veld. Lavameel kan in die schakel meeliften. Je mengt het door de drijfmest, de vaste mest of de compost, en het gaat vanzelf mee naar het land. In dit artikel lees je per soort hoeveel je nodig hebt, hoe je het toevoegt en wat het kost.

Waarom lavameel door de mest?

Lavameel is fijngemalen diabas, een donker en hard vulkanisch gesteente. Het is een bodemverbeteraar, geen meststof. De productinformatie van de groeve beschrijft wat het in mest doet:

• drijfmest wordt homogener en beter verdraagbaar voor planten;
• de vertering gaat sneller en ammoniak wordt gebonden;
• de mest wordt verrijkt met mineralen en sporenelementen;
• de concentratie voedingsstoffen gaat omhoog en de mest wordt beter verdraagbaar voor de bodem.

Daar komt een praktisch voordeel bij. Je hoeft niet apart met de strooier over het land. Het meel gaat mee met de mest die je toch al uitrijdt. Wind speelt bij het uitrijden dan geen rol meer.

De drie doseringen

Drijfmest: mengen tijdens het mixen

Voeg het meel toe tijdens het mixen. Zo verdeelt het zich door de hele put. Reken met de hoeveelheid drijfmest die er echt in zit. Een put van 400 m³ die half vol is, vraagt dus 200 × 30 kg = 6.000 kg.

Wat kost het per m³ drijfmest? Alle prijzen zijn inclusief btw en gratis bezorgd in heel Nederland.

Een voorbeeld: een put met 600 m³ drijfmest vraagt 18.000 kg. In bigbags zijn dat er 18, voor € 229,97 per stuk, samen € 4.139,46. Een volle trailer van 25 ton kost € 3.388,00 en is genoeg voor ruim 830 m³. Kan er op je erf een trailer storten, dan is los gestort hier al voordeliger.

Werk veilig. Uit drijfmest komen gevaarlijke mestgassen vrij, zoals zwavelwaterstof. Volgens de Arbocatalogus kunnen bij het mixen binnen enkele seconden dodelijke situaties ontstaan. De belangrijkste regels:

• Mix alleen bij voldoende wind, minimaal windkracht 3, met alle deuren open.
• Zet alles open voordat je begint. De meeste gassen komen vrij als het mixen start.
• Kom niet in de stal tijdens het pompen of mixen.
• Hang nooit boven een mestopslag of in een mangat.

Bespreek met je loonwerker, of met wie de put mixt, hoe het meel er veilig in komt. Meer over de put lees je in lavameel in de mestput.

Vaste mest: laag voor laag op de hoop

Vaste mest komt uit een potstal, een strohok, een paardenstal of een kippenhok. Lava-Meel rekent 25 kg lavameel per m³ vaste mest. Strooi het meel laag voor laag over de mest als je de hoop opzet of aanvult. Zo komt het overal in de hoop terecht.

• Een mesthoop van 20 m³ vraagt 20 × 25 kg = 500 kg. Een bigbag van 500 kg kost € 214,52.
• Een paardenmesthoop van 4 m³ vraagt 100 kg, dus vier emmers (samen € 136,00).
• Een bigbag van 1000 kg is genoeg voor 40 m³ vaste mest.

Compost: van tuin tot erf

Bij compost meng je 10 kg lavameel per m³, laag voor laag bij het opzetten. Volgens de productinformatie van de groeve versnelt dat de vertering en geeft het micro-organismen betere omstandigheden. De compost wordt verrijkt met mineralen, sporenelementen en kiezelzuur.

Een goede composthoop vraagt volgens Vlaco, de Vlaamse compostorganisatie, om voedsel, lucht, vocht en warmte:

• Meng groen materiaal (vochtig, zacht en stikstofrijk) met bruin materiaal (droog, stug en koolstofrijk). Zo blijft er lucht in de hoop.
• Houd de hoop vochtig, niet nat. Vlaco noemt 50 tot 60 procent vocht ideaal.
• Zet de hoop een of twee keer om.

Een voorbeeld op het erf: een composthoop van 30 m³ met stro, maaisel en snoeiafval vraagt 300 kg lavameel. Een bigbag van 500 kg (€ 214,52) is dan goedkoper dan een bigbag van 250 kg met twee emmers erbij (€ 260,16). Wat overblijft, gebruik je voor de volgende hoop.

Terug naar het land

Met de mest gaat het lavameel het land op. Zo rekent het door:

• Drijfmest: stel dat je 30 m³ per hectare uitrijdt, met 30 kg lavameel per m³. Dan komt er 900 kg lavameel per hectare op het land. Voor grasland rekent Lava-Meel 1.000 kg per hectare per jaar.
• Vaste mest: stel dat je 20 m³ per hectare uitrijdt, met 25 kg per m³. Dan komt er 500 kg lavameel per hectare op het land.

Rijd mest altijd uit volgens de regels die voor jouw grond gelden. Volgens RVO hangt de periode waarin je mag uitrijden af van de soort mest en de grondsoort. Drijfmest rijd je emissiearm uit. Vaste mest hoeft op grasland niet emissiearm uitgereden te worden. Hoe je lavameel verder uitrijdt, lees je in lavameel uitrijden.

Welke route past bij jou?

Drie dingen om op te letten

• Reken met de hoeveelheid die er echt in de put of op de hoop ligt. Een halfvolle put vraagt de helft.
• Strooi laag voor laag. Zo komt het meel overal in de hoop terecht.
• Tel je routes bij elkaar op. Gaat er al lavameel via de mest op een perceel, en strooi je daar ook los, houd daar dan rekening mee.

Biologisch

Ons lavameel staat op de FiBL-lijst (EU-bio, Demeter, Bioland, Naturland), geldig tot en met 31 december 2026. De categorie is bodemhulpstoffen en toevoegingen voor mest, gier, compost en biogas. Dat sluit aan bij alles in dit artikel. Twijfel je of het in jouw situatie past, vraag het dan na bij je certificeerder (Skal). Meer lees je in biologisch boeren met lavameel.

Zo ga je verder

• Reken je put, mesthoop of compost uit met de rekenhulpen.
• Bestel bigbags of een volle trailer bij lavameel. Bezorgen duurt 1 tot 5 werkdagen.
• Wil je weten wat er daarna in de bodem gebeurt? Lees bodemleven voeden.
• Twijfel je hoe het meel het handigst in je put komt? Bel Pjotter op 085 076 38 94, maandag tot en met vrijdag van 08:00 tot 17:00.

Bronnen

• Productinformatie van de groeve, 2026.
• Arbocatalogus agrarische en groene sectoren, "Mestgassen", versie 21 maart 2024.
• Vlaco vzw, folder "Thuiscomposteren in compostbakken", 2017.
• RVO, "Wanneer mest uitrijden" en "Hoe mest uitrijden", rvo.nl.